جرب گوش گربه چیست؟ از پیشگیری تا علائم، تشخیص و درمان

خبر خوب این است که جرب گوش گربه بیماری شایعی است و درمان مؤثری دارد. شرطش این است که تشخیص را دامپزشک قطعی کند و درمان تا آخر و برای همه حیوانات خانه ادامه پیدا کند.

در ادامه می‌خوانید این کنه از کجا می‌آید، چه علائمی دارد، چطور تشخیص داده می‌شود و کدام داروهای موجود در ایران برای درمانش به کار می‌روند. اگر همین حالا درباره گوش گربه‌ خود سؤال دارید، از مشاوره دامپزشکی آنلاین زی‌پت کمک بگیرید، یا اگر بردن گربه به کلینیک برایتان سخت است، از خدمات ویزیت در منزل استفاده کنید.

جرب گوش گربه چیست و چرا این‌قدر سریع منتقل می‌شود؟

جرب گوش گربه یعنی آلودگی مجرای گوش با کنه‌ای میکروسکوپی به نام اوتودکتس سینوتیس (Otodectes cynotis) که از جرم و بقایای سطحی پوست مجرا تغذیه می‌کند. حاصل این تغذیه، خارش شدید، ترشح تیره و التهاب گوش است. این کنه با تماس مستقیم بین گربه‌ها، سگ‌ها و راسوهای اهلی (فرت‌ها) منتقل می‌شود و با داروی ضدانگل تجویزی دامپزشک درمان می‌شود.

مرور سیستماتیکی که سال ۲۰۱۶ در مجله Veterinary Dermatology منتشر شد نشان می‌دهد کنه گوش عامل ۵۰ تا ۸۰ درصد موارد التهاب گوش خارجی در گربه‌هاست. پس وقتی گوش گربه‌ای ملتهب است، احتمال دخالت این کنه کم نیست. کنه گوش یکی از انگل‌های رایج گربه است، اما برخلاف کک و شپش بیشتر عمرش را داخل مجرای گوش می‌گذراند.

کنه گوش خودش عامل التهاب است و عفونت باکتریایی یا قارچی معمولاً بعد از آن به گوش آسیب‌دیده اضافه می‌شود. بنابراین این تصور که انگل پس از عفونت وارد گوش می‌شود، درست نیست. راه اصلی سرایت تماس نزدیک با حیوان آلوده است و بچه‌گربه‌ها اغلب آن را هنگام شیر خوردن از مادر می‌گیرند.

کنه‌ای که در مجرای گوش زندگی می‌کند و چرخه سه‌هفته‌ای آن

اوتودکتس از کنه‌های سطحی است؛ یعنی برخلاف کنه عامل گال، زیر پوست تونل نمی‌زند و روی سطح مجرای گوش زندگی می‌کند. با چشم غیرمسلح به‌سختی دیده می‌شود و گاهی فقط به شکل نقطه سفید ریزی که روی ترشح تیره حرکت می‌کند به چشم می‌آید.

طبق راهنمای بیمارستان‌های دامپزشکی VCA درباره کنه گوش، رشد این کنه از تخم تا بالغ حدود سه هفته طول می‌کشد و کنه بالغ حدود دو ماه زنده می‌ماند و در تمام این مدت تخم می‌گذارد. کل چرخه روی بدن حیوان طی می‌شود، اما کنه‌ها مدت کوتاهی در محیط هم دوام می‌آورند.

در آلودگی‌های شدید، کنه‌ها گاهی از گوش بیرون می‌روند و پوست گردن، کفل یا پایه دم را هم درگیر می‌کنند. این حالت در گربه‌هایی که جمع‌شده و با سری نزدیک به دم می‌خوابند بیشتر دیده می‌شود.

جرب گوش با جرب پوستی سر و دلمه لبه گوش یکی نیست

کلمه «جرب» در فارسی برای چند بیماری متفاوت به کار می‌رود و همین باعث سردرگمی می‌شود. جرب گوش فقط به آلودگی داخل مجرای گوش با اوتودکتس گفته می‌شود و با دو مشکل ظاهراً مشابه فرق دارد.

نوع مشکل	کجا دیده می‌شود	ظاهر	عامل
جرب گوش	داخل مجرای گوش	ترشح تیره، خشک و پودری؛ خارش و تکان دادن سر	کنه اوتودکتس سینوتیس
جرب نوتودریک (گال گربه)	لبه گوش، صورت و سر	پوسته‌پوسته شدن و دلمه‌های ضخیم با خارش شدید	کنه نوتودرس کتی
دلمه لبه گوش	لبه بیرونی لاله	پوسته و دلمه خشک	آلرژی‌های گربه، نیش حشره، آفتاب‌سوختگی یا عفونت باکتریایی پوست

درمان این سه مشکل یکی نیست و میزان مسری بودنشان هم فرق دارد. برای همین تشخیص نوع مشکل با دامپزشک است. قارچ پوستی گربه هم گاهی لبه بیرونی گوش را درگیر می‌کند و ظاهری شبیه این مشکلات می‌سازد.

علائم جرب گوش گربه؛ از ترشح شبیه تفاله قهوه تا کج نگه داشتن سر

مشخص‌ترین علامت جرب گوش گربه، ترشح خشک، تیره و پودری داخل گوش همراه با خارش شدید است. بقیه علائم بسته به شدت آلودگی و وجود عفونت همراه، کم یا زیاد می‌شوند.

بر اساس منابع معتبر دامپزشکی این نشانه‌ها رایج‌ترند:

• ترشح تیره، غلیظ یا پودری شبیه تفاله قهوه، اغلب در هر دو گوش
• خاراندن مداوم گوش و پشت گوش با پنجه
• تکان دادن مکرر سر یا خواباندن گوش‌ها
• درد هنگام لمس گوش و کج نگه داشتن سر
• بوی ناخوشایند از گوش
• ریزش مو، خراش و دلمه دور گوش و چشم‌ها
• در موارد شدید، بی‌حالی و کم شدن اشتها

کدام گربه‌ها بیشتر در خطرند؟

هر گربه‌ای ممکن است کنه گوش بگیرد، اما بعضی گروه‌ها بیشتر در معرض‌اند. دانستن این گروه‌ها کمک می‌کند خطر را برای گربه خودتان واقع‌بینانه بسنجید.

• بچه‌گربه‌ها، که اغلب آلودگی را از مادر می‌گیرند
• گربه‌های بیرون‌رو و خیابانی که با حیوانات ناشناس تماس دارند
• گربه‌ای که تازه از پناهگاه یا خیابان به خانه آمده
• خانه‌هایی با چند گربه، یا گربه و سگ در کنار هم
• گربه‌هایی که ضدانگل منظم دریافت نمی‌کنند

گربه آپارتمانی هم مصون نیست، چون به گفته دامپزشکان تماس نزدیک با یک حیوان آلوده برای سرایت کافی است. اگر گربه‌ شما مبتلا شده، لزوماً به معنی بی‌دقتی شما نیست.

تشخیص جرب گوش گربه؛ چرا دیدن سیاهی داخل گوش کافی نیست؟

تشخیص قطعی جرب گوش گربه زمانی است که دامپزشک خود کنه یا تخم آن را ببیند. سیاهی داخل گوش فقط یک سرنخ است، چون به گفته دامپزشکان بیماری‌های دیگر گوش هم علائم مشابهی دارند و باید پیش از شروع درمان کنار گذاشته شوند.

دامپزشک معمولاً اول درباره بیرون رفتن گربه، حیوانات دیگر خانه و آخرین داروی ضدانگل می‌پرسد. بعد با اتوسکوپ (ابزار چراغ‌دار مخصوص دیدن عمق مجرای گوش) داخل گوش را نگاه می‌کند و گاهی کنه‌های متحرک را همان‌جا می‌بیند.

قدم بعد سیتولوژی گوش است؛ یعنی بررسی نمونه ترشح زیر میکروسکوپ. طبق توضیح PetMD درباره روش تشخیص کنه گوش در گربه، دامپزشک کمی ترشح را برمی‌دارد، در قطره‌ای روغن قرار می‌دهد و کنه و تخمش را زیر میکروسکوپ پیدا می‌کند. نمونه دیگری هم رنگ‌آمیزی می‌شود تا عفونت باکتریایی یا قارچی همراه مشخص شود.

بررسی سالم بودن پرده گوش هم بخشی از معاینه است. مقالات معتبر دامپزشکی هشدار می‌دهند بعضی داروهای گوش اگر پرده پاره باشد، به شنوایی آسیب می‌زنند؛ برای همین هیچ قطره‌ای نباید پیش از این بررسی مصرف شود.

اگر گوش خیلی دردناک باشد، ممکن است برای معاینه و تمیز کردن، آرام‌بخش لازم شود. برای گربه‌هایی که سفر تا کلینیک برایشان پراسترس است، ویزیت در منزل زی‌پت امکان معاینه اولیه را در محیط آشنای خودشان فراهم می‌کند.

ترشح جرب گوش، جرم طبیعی و عفونت قارچی چه فرقی دارند؟

از روی رنگ ترشح نمی‌شود با اطمینان علت را فهمید. ترشح سیاه، قهوه‌ای یا زرد در انواع عفونت گوش دیده می‌شود و علائم کنه گوش هم شبیه همین عفونت‌هاست.

با این حال جدول زیر کمک می‌کند بدانید چه چیزی طبیعی است و چه چیزی دلیل مراجعه به دامپزشک:

آنچه می‌بینید	ممکن است نشانه چه باشد	اقدام پیشنهادی
سطح داخلی لاله صورتی روشن، بدون بو و ترشح چشمگیر	گوش سالم	فقط نگاه کردن منظم
ترشح خشک، تیره و پودری همراه خارش شدید	احتمال زیاد کنه گوش	معاینه و نمونه‌برداری
ترشح زرد، چرکی یا بسیار بدبو همراه قرمزی	عفونت باکتریایی یا قارچی، تنها یا همراه کنه	معاینه زودهنگام
ترشح در یک گوش همراه کج شدن سر	درگیری عمیق‌تر، جسم خارجی یا پولیپ	مراجعه فوری

این دو مشکل اغلب با هم دیده می‌شوند، چون کنه گوش زمینه عفونت گوش گربه با باکتری و قارچ را فراهم می‌کند. پس قطره‌ای که فقط عفونت را هدف بگیرد کنه را از بین نمی‌برد و برعکس.

درمان جرب گوش گربه با داروهایی که در ایران تجویز می‌شوند

درمان جرب گوش گربه دو هدف دارد: کشتن کنه‌ها و آرام کردن التهاب یا عفونتی که همراهشان آمده. چون هیچ دارویی تخم کنه را نمی‌کشد، درمان باید با داروی طولانی‌اثر انجام شود یا دوره‌ای که دامپزشک تعیین کرده کامل شود.

پیش از معرفی داروها، سه اصل را در نظر داشته باشید:

• نسخه دامپزشک: دوز و تعداد دفعات را دامپزشک بر اساس وزن، سن، بارداری یا شیردهی و سالم بودن پرده گوش تعیین می‌کند.
• درمان همه حیوانات: همه سگ‌ها و گربه‌های خانه درمان می‌شوند، حتی آن‌هایی که علامت ندارند.
• تمیز کردن گوش: ترشح و جرم مانع رسیدن دارو به کنه‌ها می‌شوند. تمیز کردن کامل گوش اثر درمان را بیشتر می‌کند.

اگر عفونت باکتریایی یا قارچی هم وجود داشته باشد، داروی موضعی آنتی‌بیوتیک یا ضدقارچ کنار داروی ضدکنه تجویز می‌شود. در التهاب شدید گاهی داروی ضدالتهاب کورتونی هم لازم است.

جدول زیر داروهایی را که برای جرب گوش گربه در بازار ایران عرضه می‌شوند مقایسه می‌کند. هیچ‌کدام را بدون معاینه و نسخه مصرف نکنید.

روش درمان	ماده مؤثر و نمونه موجود در ایران	نحوه مصرف	مزیت	احتیاط
قطره پشت گردنی	فلورالانر + موکسیدکتین (براوکتو پلاس)	روی پوست پشت گردن، طبق نسخه دامپزشک	نیازی به ریختن دارو در گوش دردناک نیست؛ کک، کنه پوستی و برخی کرم‌ها را هم پوشش می‌دهد	حداقل سن و وزن دارد؛ ایمنی‌اش در گربه باردار و شیرده ثابت نشده
پماد گوش ترکیبی	پرمترین + نیستاتین + نئومایسین + تریامسینولون (اوریدرمیل)	داخل هر دو گوش، در یک دوره چندروزه	کنه، باکتری، قارچ و التهاب را هم‌زمان هدف می‌گیرد	در پرده گوش پاره، بارداری و شیردهی ممنوع است
تزریق ضدانگل	آیورمکتین	فقط تزریق در کلینیک	در کلینیک‌های ایران رایج است	مصرف آن برای گربه فقط با تجویز دامپزشک مجاز است؛ مصرف نادرست می‌تواند باعث عوارض عصبی شود.

قطره‌های پشت گردنی؛ درمان با یک بار مصرف روی پوست

قطره پشت گردنی (اسپات‌آن) یعنی دارویی که روی پوست پشت گردن ریخته می‌شود، از پوست جذب می‌شود و کنه‌های داخل گوش را از طریق بدن از بین می‌برد. محل ریختن آن جایی است که گربه نتواند آن را بلیسد و هرگز داخل گوش ریخته نمی‌شود.

براوکتو پلاس (ترکیب فلورالانر و موکسیدکتین) یکی از قطره‌های پشت گردنی است که در ایران عرضه می‌شود و در اتحادیه اروپا مجوز درمان کنه گوش گربه دارد. در مطالعه‌ای که سال ۲۰۱۸ در مجله Parasites & Vectors منتشر شد، یک بار مصرف آن تعداد کنه‌ها را تا روز ۲۸ به صفر رساند و سازنده، معاینه کنترل با اتوسکوپ را حدود ۲۸ روز پس از درمان توصیه می‌کند.

مرور سیستماتیک Veterinary Dermatology هم قوی‌ترین شواهد را برای قطره‌های پشت گردنی حاوی موکسیدکتین یا سلامکتین گزارش کرده است. موکسیدکتین یکی از دو جزء براوکتو پلاس است.

این دارو نسخه‌ای است و حداقل سن و وزن مشخصی دارد. اینکه برای گربه شما مناسب است یا نه، تصمیم دامپزشک است.

قطره و پماد داخل گوش؛ وقتی التهاب و عفونت همراه هم هست

وقتی گوش علاوه بر کنه، دچار عفونت و التهاب هم شده باشد، دامپزشک ممکن است داروی موضعی داخل گوش تجویز کند. یکی از نمونه‌های موجود در بازار ایران، پماد گوش اوریدرمیل است که طبق اطلاعات رسمی شرکت سازنده، برای درمان التهاب گوش ناشی از کنه اوتودکتس و عفونت‌های باکتریایی و قارچی همراه آن در گربه کاربرد دارد.

این پماد چهار جزء دارد: پرمترین برای کشتن کنه، نئومایسین (آنتی‌بیوتیک) برای باکتری، نیستاتین (ضدقارچ) برای قارچ و تریامسینولون (کورتون) برای کم کردن التهاب و خارش. پرمترین آن غلظت کمی دارد و برای مصرف در گوش گربه طراحی شده، که با محصولات ضد کک سگ با پرمترین بسیار غلیظ کاملاً فرق دارد.

طبق دستورالعمل رسمی شرکت سازنده، استفاده از پماد اوریدرمیل در شرایط زیر ممنوع است:

• پرده گوش پاره یا مشکوک به پارگی
• گربه باردار یا شیرده
• برای بچه‌گربه‌هایی که به حداقل سن و وزن تعیین‌شده توسط سازنده نرسیده‌اند
• حساسیت به هر یک از اجزای دارو

بر اساس دستورالعمل شرکت سازنده، حتی اگر علائم آلودگی فقط در یک گوش مشاهده شود، درمان باید هر دو گوش را شامل شود. پس از پایان دوره درمان نیز لازم است دامپزشک گوش‌ها را دوباره معاینه کند تا از برطرف شدن آلودگی و التهاب مطمئن شود. مقدار مصرف و طول دوره درمان باید توسط دامپزشک تعیین شود و استفاده خودسرانه از دارو توصیه نمی‌شود.

آیورمکتین تزریقی؛ رایج در کلینیک‌ها، خطرناک در خوددرمانی

آیورمکتین یک داروی ضدانگل است که در برخی کلینیک‌های دامپزشکی ایران برای درمان جرب گوش گربه به‌صورت تزریقی استفاده می‌شود. یکی از دلایل استفاده از این دارو، محدودیت دسترسی به برخی داروهای ضدانگل مخصوص گربه در بازار ایران است.

بااین‌حال، استفاده از آیورمکتین برای درمان جرب گوش گربه جزو موارد مصرف رسمی تأییدشده دارو نیست و تجویز آن باید با تشخیص و مسئولیت دامپزشک انجام شود.

آیورمکتین با تأثیر بر سیستم عصبی انگل، باعث فلج شدن و از بین رفتن آن می‌شود. بااین‌حال، مصرف نادرست یا دریافت مقدار بیش‌ازحد این دارو می‌تواند برای گربه خطرناک باشد و عوارض عصبی جدی مانند لرزش، اختلال در تعادل و حتی تشنج ایجاد کند. به همین دلیل، تزریق آیورمکتین به گربه بدون تجویز و نظارت دامپزشک به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود.

گام‌به‌گام: تمیز کردن گوش و ریختن دارو بدون آسیب به گربه

اگر دامپزشک داروی داخل گوش تجویز کرده، این مراحل کمک می‌کند کار با کمترین استرس انجام شود. اگر گوش گربه خیلی دردناک است، اولین تمیز کردن را به خود دامپزشک بسپارید؛ بر طبق مقالات معتبر دامپزشکی در این حالت گاهی آرام‌بخش لازم است.

1. وسایل را از قبل آماده کنید: محلول شستشوی گوشی که دامپزشک تجویز کرده، داروی گوش، پنبه یا گاز تمیز، یک حوله و چند تشویقی. محیط آرام و بی‌سروصدا باشد.
2. گربه را آرام در حوله بپیچید تا فقط سرش بیرون بماند. اگر یک نفر کمکتان کند، کار راحت‌تر و امن‌تر می‌شود.
3. لاله گوش را آرام بالا بگیرید و مقدار تجویزشده محلول شستشو را داخل مجرا بریزید، بدون اینکه نوک بطری وارد گوش شود.
4. پایه گوش را چند ثانیه آرام ماساژ دهید تا محلول ترشحات را نرم کند. بعد گربه را رها کنید تا سرش را تکان دهد؛ این کار بخشی از تمیز شدن است.
5. ترشح بیرون‌آمده را فقط از ورودی گوش و سطح داخلی لاله با پنبه پاک کنید. هرگز گوش‌پاک‌کن یا هر وسیله دیگری را داخل مجرا فرو نکنید.
6. داروی گوش را طبق دستور دامپزشک بریزید و دوباره پایه گوش را ماساژ دهید تا دارو در مجرا پخش شود.
7. همین کار را برای گوش دیگر انجام دهید و در پایان با تشویقی یا نوازش از گربه قدردانی کنید.
8. اگر درمان قطره پشت گردنی است، آن را فقط روی پوست پشت گردن بریزید و هیچ‌وقت داخل گوش نچکانید.

اگر گربه هنگام لمس گوش ناله کرد، از درد عقب کشید یا در ترشح خون دیدید، ادامه ندهید و با دامپزشک تماس بگیرید.

چرا همه حیوانات خانه باید هم‌زمان درمان شوند؟

کنه گوش بین گربه‌ها و سگ‌های یک خانه رفت‌وبرگشت می‌کند و حیوانی که هنوز علامتی ندارد هم می‌تواند آن را حمل کند. به همین دلیل دامپزشکان توصیه می‌کنند همه حیوانات در تماس، هم‌زمان درمان شوند.

• داروی هر حیوان جداگانه تجویز شود؛ داروی سگ را هرگز برای گربه استفاده نکنید.
• بستر، پتو و اسباب‌بازی‌های پارچه‌ای را بشویید، چون کنه مدت کوتاهی بیرون از بدن زنده می‌ماند.
• حیوان مبتلا را تا پایان درمان از حیوانات سالم جدا نگه دارید.

درمان خانگی جرب گوش گربه؛ چه چیزی کمک نمی‌کند و چه چیزی خطرناک است

برای جرب گوش گربه درمان خانگی معتبری که کنه‌ها را ریشه‌کن کند وجود ندارد. بعضی روش‌های پیشنهادی در اینترنت فقط درمان واقعی را عقب می‌اندازند و بعضی دیگر به گوش ملتهب آسیب می‌زنند.

• روغن و وازلین: ممکن است ترشحات را نرم کنند، اما هیچ منبع دامپزشکی معتبری آن‌ها را برای ریشه‌کن کردن کنه و تخمش تأیید نکرده است. نتیجه معمولاً آرام شدن موقت و بازگشت علائم است.
• سرکه و آب اکسیژنه: راهنمای Merck Veterinary Manual درباره التهاب گوش خارجی گربه هشدار می‌دهد این مواد مجرای ملتهب گوش را تحریک می‌کنند و ترشح را بیشتر می‌کنند.
• قطره گوش انسانی یا بدون نسخه: VCA تأکید می‌کند این قطره‌ها جایگزین تشخیص نیستند و بعضی داروها در پرده گوش پاره به شنوایی آسیب می‌زنند.
• داروی ضد کک سگ: خطرناک‌ترین اشتباه ممکن، که در کادر زیر توضیحش آمده است.

آنچه واقعاً در خانه از دستتان برمی‌آید، ساده‌تر از این‌هاست: اجرای کامل برنامه دارویی، شستن بستر، جدا نگه داشتن حیوان مبتلا و یادداشت تغییر علائم برای ویزیت کنترل. اگر درباره روشی که شنیده‌اید مطمئن نیستید، پیش از امتحان کردنش از مشاوره دامپزشکی آنلاین زی‌پت بپرسید.

درمان چقدر طول می‌کشد و از کجا بفهمیم کنه‌ها کاملاً رفته‌اند؟

بیشتر گربه‌ها چند روز پس از شروع درمان آرام‌تر می‌شوند، اما به گفته مقالات معتبر دامپزشکی ریشه‌کن شدن کامل کنه‌ها حدود یک ماه طول می‌کشد. فاصله بین این دو زمان، همان جایی است که بسیاری از درمان‌ها نیمه‌کاره رها می‌شوند.

بازه زمانی	آنچه معمولاً اتفاق می‌افتد	کار شما
چند روز اول	خارش و تکان دادن سر کمتر می‌شود	ادامه کامل دارو طبق نسخه
هفته‌های دوم و سوم	تخم‌های باقی‌مانده باز می‌شوند و نسل تازه باید از بین برود	قطع نکردن درمان، حتی اگر گربه سالم به نظر برسد
حدود هفته چهارم	ریشه‌کنی کنه‌ها	ویزیت کنترل و معاینه دوباره با اتوسکوپ

ویزیت کنترل اهمیت دارد، چون فقط معاینه دوباره نشان می‌دهد کنه‌ها کاملاً رفته‌اند و درمان دیگری لازم نیست. اگر گربه بعد از بهبود دوباره با حیوان آلوده‌ای تماس پیدا کند، ممکن است بار دیگر مبتلا شود.

عوارض کنه گوش درمان‌نشده؛ از هماتوم لاله گوش تا آسیب تعادل

کنه گوش معمولاً جان گربه را تهدید نمی‌کند، اما اگر درمان نشود عوارض دردناک و گاهی دائمی دارد. دامپزشکان هشدار می‌دهند التهاب رهاشده می‌تواند به پارگی پرده گوش و کاهش شنوایی برسد.

• عفونت ثانویه: باکتری و قارچ روی پوست ملتهب مجرا رشد می‌کنند و ترشح چرکی و بوی بد اضافه می‌شود.
• هماتوم لاله گوش: تاولی پر از خون است که وقتی رگ‌های ریز بین پوست و غضروف لاله بر اثر خاراندن و تکان دادن شدید سر پاره می‌شوند، شکل می‌گیرد. لاله سنگین، متورم و گرم می‌شود و معمولاً به جراحی نیاز دارد.
• پارگی پرده گوش و کم‌شنوایی: التهاب شدید و طولانی می‌تواند پرده گوش را آسیب بزند.
• آسیب به گوش میانی و داخلی: مرکز سلامت گربه دانشگاه کرنل توضیح می‌دهد التهاب گوش خارجی درمان‌نشده ممکن است به گوش میانی و داخلی برسد و به شنوایی و حس تعادل آسیب دائمی بزند. کج شدن سر و راه رفتن نامتعادل از نشانه‌های آن است.
• زخم پوست دور گوش و صورت: خاراندن بی‌وقفه پوست را زخمی می‌کند و راه ورود عفونت را باز می‌گذارد.

چه زمانی باید گربه را فوراً نزد دامپزشک ببرید؟

هر گربه‌ای که علائم جرب گوش دارد باید معاینه شود، اما در موارد زیر منتظر نوبت عادی نمانید و همان روز با دامپزشک تماس بگیرید.

برای این موارد، زی‌پت هم مشاوره دامپزشکی آنلاین برای تصمیم سریع دارد و هم ویزیت در منزل برای وقتی که جابه‌جا کردن گربه بیمار سخت است. در اورژانس‌های عصبی مثل تشنج، نزدیک‌ترین کلینیک شبانه‌روزی را در اولویت بگذارید.

پیشگیری از جرب گوش گربه و جلوگیری از آلودگی دوباره

مؤثرترین راه پیشگیری از جرب گوش گربه، برنامه منظم ضدانگل با نظر دامپزشک و کم کردن تماس گربه با حیوانات ناشناس است. دامپزشکان مصرف منظم داروهای ضدانگل خارجی را مهم‌ترین قدم پیشگیری می‌دانند.

• معاینه گربه تازه‌وارد: گربه‌ای را که از خیابان یا پناهگاه آمده، پیش از تماس با حیوانات خانه معاینه کنید.
• ضدانگل منظم: در مطالعه‌ای درباره اثر پیشگیرانه برودلاین در برابر کنه گوش گربه، یک بار مصرف این قطره پشت گردنی که در ایران هم عرضه می‌شود، در گربه‌هایی که کنار گربه‌های آلوده نگهداری می‌شدند ۹۶ درصد اثر پیشگیرانه داشت. انتخاب محصول و فاصله مصرف را به دامپزشک بسپارید؛ برای برنامه ضدانگل داخلی هم راهنمای قرص ضد انگل گربه را بخوانید.
• محدود کردن بیرون رفتن: گربه‌ای که در خانه می‌ماند کمتر با حیوانات آلوده تماس پیدا می‌کند.
• نگاه ماهانه به گوش‌ها: سطح داخلی لاله را از نظر ترشح تیره، قرمزی یا بو بررسی کنید، بدون اینکه وسیله‌ای داخل گوش ببرید.
• تمیز کردن فقط با توصیه دامپزشک: گربه سالم معمولاً به تمیز کردن روتین گوش نیاز ندارد. اگر دامپزشک آن را لازم دانست، فقط از محلول مخصوص گوش حیوانات استفاده کنید.
• پس از درمان: بستر همه حیوانات را بشویید و برنامه ضدانگل آن‌ها را به‌روز نگه دارید.

پرسش‌های رایج درباره جرب گوش گربه

آیا جرب گوش گربه به انسان منتقل می‌شود؟

به‌ندرت. کنه گوش ممکن است در افراد حساسِ خانه‌ای که حیوان آلوده دارد جوش‌های خارش‌دار موقت ایجاد کند، اما این اتفاق نادر است و با درمان حیوان برطرف می‌شود. اگر روی پوستتان ضایعه خارش‌دار دیدید، به پزشک خودتان مراجعه کنید.

آیا کنه گوش گربه به سگ هم سرایت می‌کند؟

بله. اوتودکتس بین گربه، سگ و راسوی اهلی (فرت) مشترک است و با تماس نزدیک منتقل می‌شود. اگر یکی از حیوانات خانه مبتلا شد، دامپزشک معمولاً درمان هم‌زمان همه را توصیه می‌کند، با دارویی که مخصوص گونه هر حیوان است. نشانه‌های جرب در سگ را در راهنمای بیماری جرب سگ ببینید.

گربه‌ام بیرون نمی‌رود؛ چطور جرب گوش گرفته؟

کافی است گربه با یک حیوان آلوده تماس نزدیک داشته باشد؛ مثلاً گربه یا سگی که تازه به خانه آمده، یا مادرش در دوران شیرخوارگی. اگر حیوان تازه‌واردی دارید، او را هم برای معاینه ببرید.

جرب گوش گربه چند روزه خوب می‌شود؟

خارش و ناراحتی معمولاً چند روز پس از شروع درمان کم می‌شود، اما ریشه‌کن شدن کامل کنه‌ها حدود یک ماه طول می‌کشد. قطع دارو با بهتر شدن علائم باعث برگشت بیماری می‌شود و ویزیت کنترل، پایان درمان را تأیید می‌کند.

چه چیزی کنه گوش گربه را فوراً از بین می‌برد؟

هیچ محصولی کنه گوش را فوراً و یک‌باره ریشه‌کن نمی‌کند. برخی داروها با یک بار مصرف کنه‌ها را می‌کشند، اما حذف کامل آن‌ها حدود یک ماه زمان می‌برد. وعده «درمان فوری» در تبلیغات را جدی نگیرید.

آیا می‌توانم از قطره ضد کک سگ برای گوش گربه استفاده کنم؟

نه. بسیاری از داروهای ضد کک سگ پرمترین غلیظ دارند که برای گربه سمی است و حتی مقدار کمش می‌تواند لرزش و تشنج ایجاد کند. فقط از دارویی استفاده کنید که دامپزشک برای همین گربه تجویز کرده است.

آیا بچه‌گربه را می‌شود برای جرب گوش درمان کرد؟

بله، اما همه داروها برای بچه‌گربه مجاز نیستند. هر دارو حداقل سن و وزن مشخصی دارد و دامپزشک بر همین اساس گزینه امن را انتخاب می‌کند. چون بچه‌گربه‌ها اغلب از مادر آلوده می‌شوند، مادر و هم‌بستری‌ها هم باید بررسی شوند.

جرب گوش گربه با تشخیص درست و درمان کامل، به‌خوبی قابل کنترل است

جرب گوش گربه با آن ترشح سیاه و خارش بی‌وقفه نگران‌کننده به نظر می‌رسد، اما با درمان درست پیش‌آگهی بسیار خوبی دارد. کلید کار سه چیز است: تشخیص قطعی با معاینه و میکروسکوپ، درمان کامل و هم‌زمان همه حیوانات خانه، و دوری از درمان‌های خانگی و داروهای سگ.

داروهای مؤثر برای این بیماری در ایران هم در دسترس‌ هستند، ولی انتخاب بین آن‌ها و تعیین مقدارشان کار دامپزشک است. ویزیت کنترل پایان ماه را هم جدی بگیرید تا مطمئن شوید چیزی از چرخه کنه‌ها باقی نمانده است.

اگر فکر می‌کنید گربه‌ شما به جرب گوش گربه مبتلا شده، از مشاوره دامپزشکی آنلاین زی‌پت شروع کنید یا با ویزیت در منزل معاینه را در آرامش خانه انجام دهید.