زبان بدن گربه ها ترکیبی از حرکات بدن و صداهایی است که تولید میکنند. آنها از چشم، گوش، سبیل، دم و حالت کلی بدنشان کمک میگیرند تا به ما بگویند چه احساسی دارند. اگر به عنوان صاحب گربه یاد بگیریم که زبان بدن او را درست تفسیر کنیم، خیلی بهتر میتوانیم نیازهایش را بشناسیم و برآورده کنیم.
در این مقاله، با مهمترین نشانههای زبان بدن گربه و احساساتی که هر کدام بروز میدهند آشنا میشویم. برای اطلاع بیشتر درباره زبان بدن گربه نر و ماده از مشاوره دامپزشکی آنلاین زی پت استفاده کنید. علاوه بر این، اگر نمیتوانید حیوان خانگی خود را به کلینیکهای دامپزشکی ببرید، پیشنهاد میکنیم از خدمات ویزیت در منزل زی پت استفاده کنید.
زبان بدن گربه نر و ماده چه مفهومی دارد؟
زبان بدن گربه نر و ماده مجموعهای از حالتهای دم، گوش، چشم، صدا و وضعیت بدن است که احساساتی مانند آرامش، ترس، عصبانیت، علاقه یا آمادگی برای جفتگیری را نشان میدهد. بیشتر این نشانهها بین گربه نر و ماده مشترک هستند، اما در برخی موقعیتها، بهویژه هنگام تعیین قلمرو یا جفتگیری، تفاوتهایی دیده میشود. رایجترین نشانههای زبان بدن گربهها عبارتند از:
- دم بالا: نشانه اعتماد و احساس امنیت
- دم پفکرده: ترس یا حالت دفاعی
- تکان سریع دم: ناراحتی یا تحریکپذیری
- چشم نیمهباز: نشانه آرامش و اعتماد
- گوشهای خوابیده به عقب: نشانه ترس، عصبانیت یا دفاع
زبان بدن گربه ها
زبان بدن گربهها در حالت کلی به انواع زیر دستهبندی میشود:
- زبان بدن گربه شاد
- زبان بدن گربه بازیگوش
- زبان بدن گربه مضطرب
- زبان بدن گربه ترسید
- زبان بدن گربه تهاجمی
- زبان بدن گربه بیمار
هر یک از این رفتارها را در ادامه به طور کامل و با تصویر بررسی میکنیم تا با مشاهده حالت چشم، گوش، دم و صداهای گربه خود بتوانید تشخیص دهید که در چه وضعیتی قرار دارد و چه درخواستی از شما دارد.
۱. زبان بدن گربه شاد
زبان بدن گربه شاد
وقتی گربه شما احساس شادی و آرامش دارد، حالت بدنش نرم و رها است. معمولاً هنگام دراز کشیدن، دست و پا و دمش را میکشد و دور از بدن قرار میدهد. اگر شکمش را نشان میدهد، یعنی احساس امنیت میکند. البته این حرکت لزوماً به معنی دعوت برای نوازش شکم نیست. گربهای که خوشحال است ممکن است کنار شما بنشیند، به شما تکیه بدهد یا با پنجههایش حرکت ورز دادن انجام دهد.
- چشم: چشمهای گربه شاد گرد یا نیمهبسته است و مردمکها باریک و شبیه خط عمودی دیده میشوند. اگر گربه آهسته پلک میزند، نشانه اعتماد و علاقه اوست. شما هم میتوانید با پلک زدن آرام، به او نشان دهید که دوستش دارید.
- گوش: گوشهای گربه شاد صاف، رو به بالا و متمایل به جلو هستند. این وضعیت نشان میدهد که گربه آرام و در عین حال نسبت به محیط اطرافش هوشیار است.
- دم: دمی که کاملاً رو به بالا قرار گرفته و نوک آن کمی خم شده است، یکی از بهترین نشانههای شادی و اعتمادبهنفس در گربههاست.
- صدا: گربه ممکن است برای نشان دادن رضایت و لذت خود خرخر کند. هنگام خوشآمدگویی یا وقتی غذا و توجه میخواهد، میومیو میکند. همچنین ممکن است صدایی شبیه خرخر و آهنگین تولید کند که معمولاً نشانه رفتار دوستانه و صمیمی است.
با شناخت این نشانهها، بهتر میتوانید متوجه شوید چه زمانی گربهتان حال خوبی دارد و از بودن در کنار شما لذت میبرد.
۲. زبان بدن گربه بازیگوش
زبان بدن گربه بازیگوش
گربهها شکارچیهای باهوشی هستند و به طور ذاتی غریزه شکار کردن دارند. وقتی حال و هوای بازی کردن داشته باشند، رفتاری شبیه شکار کردن از خودشان بروز میدهند. مثلاً بدنشان را به پایین خم میکند، قسمت عقب بدن را کمی تکان میدهند و بعد به سمت اسباببازی میدوند، روی آن میپرند یا آن را با پنجه میگیرند.
- چشمها: چشمهای گربه بازیگوش معمولاً بزرگ و باز است و مردمکها گشاد میشوند. این حالت نشاندهنده هیجان و تمرکز بالای اوست.
- گوشها: گوشها رو به بالا و متمایل به جلو قرار میگیرند، یعنی گربه کاملاً آماده واکنش و در حال تمرکز روی هدف خود است.
- دم: گربهای که در حالت شکار یا بازی قرار دارد، اغلب دمش را بهآرامی از اینسو به آنسو تکان میدهد، در حالی که با دقت به چیزی که توجهش را جلب کرده خیره شده است.
توجه داشته باشید اگر گربه در حال شکار یا بازی نباشد و دمش را با شدت تکان دهد، این حرکت بیشتر نشانه ناراحتی یا کلافگی است تا بازیگوشی. اگر میخواهید درباره زبان بدن گربه نر و ماده اطلاعات بیشتری به دست بیاورید، توصیه میکنیم از مشاوره دامپزشکی آنلاین زی پت استفاده کنید. و اگر نمیتوانید حیوان خانگی خود را به کلینیکهای دامپزشکی ببرید، از خدمات ویزیت در منزل زی پت کمک بگیرید.
چرا بازی کردن برای گربه مهم است؟
بازی کردن فقط سرگرمی نیست، بلکه نیاز ضروری برای سلامت جسمی و ذهنی گربه محسوب میشود. بازی به تخلیه انرژی، پیشگیری از اضافهوزن، کاهش استرس و تقویت غریزه طبیعی شکار کمک میکند.
هر زمان متوجه شدید گربهتان حالت شکار به خودش گرفته، بهترین کار این است که یک اسباببازی مناسب در اختیارش بگذارید تا انرژیاش را به شکل سالم و ایمن تخلیه کند.
۳. زبان بدن گربه مضطرب
زبان بدن گربه مضطرب
وقتی گربه دچار استرس میشود، بدنش سفت و منقبض است و خودش را نزدیک زمین نگه میدارد. در این شرایط رفتارهای طبیعی مثل لیس زدن لبها، خاراندن، تمیز کردن بیش از حد بدن یا خمیازه کشیدن را در موقعیتی نامربوط انجام میدهد. این رفتارها راهی برای کنار آمدن با فشار روانی هستند. برخی از گربههای مضطرب خارج از جعبه خاک ادرار یا مدفوع میکنند.
- چشمها: چشمهای گربه مضطرب ممکن است زیادتر از همیشه باز و خیره به نظر برسد یا برعکس، باریک و جمع شده باشد. هر دو حالت میتواند نشانه تنش باشد.
- گوش و سبیل: گوشها یا به طرفین میچرخند – به این حالت «گوش هواپیمایی» (Airplane Ears) گفته میشود – یا به سمت عقب خوابیدهاند. سبیلها هم ممکن است بیش از حد معمول به جلو کشیده شوند که نشاندهنده آمادگی دفاعی است.
- دم: گربه ممکن است دمش را محکم به بدن بچسباند یا در حالت ناراحتی و کلافگی، آن را با شدت به اطراف تکان دهد و به زمین بکوبد.
در صورت مشاهده استرس چه باید کرد؟
اگر متوجه شدید که گربهتان تحت استرس است، ابتدا سعی کنید علت آن را پیدا کنید. تغییر محل زندگی، حضور مهمان، صدای بلند، حیوان جدید یا جابهجایی وسایل خانه میتواند عامل ایجاد اضطراب گربه باشد. در صورت امکان، منبع استرس را حذف کنید یا کاهش دهید.
اگر احساس میکنید رفتار شما باعث این واکنش شده، آن را متوقف کنید و به گربه فرصت دهید تا در محیطی آرام احساس امنیت کند. توجه کردن به این نشانهها کمک میکند تا از تبدیل استرس موقت به مشکلات رفتاری یا جسمی جلوگیری شود.
۴. زبان بدن گربه ترسیده
زبان بدن گربه ترسیده
گربهها علاوه بر شکارچی بودن، در طبیعت خود طعمه هم محسوب میشوند. به همین دلیل اگر احساس کنند خطری آنها را تهدید میکند، به سرعت واکنش نشان میدهند. در مرحله اول معمولاً سعی میکنند خودشان را کوچکتر نشان دهند. بدنشان را جمع میکنند و پایین، نزدیک زمین مینشینند تا کمتر دیده شوند.
- چشم: چشمهای گربه ترسیده کاملاً باز و مردمکها به شدت گشاد میشود. این واکنش بخشی از پاسخ جنگ یا گریز است که بدن برای مقابله با خطر احتمالی به کار میبرد.
- گوش و سبیل: گوشها به سمت عقب یا طرفین متمایل میشوند. هرچه گوشها بیشتر به سر چسبیده باشند، میزان ترس گربه بیشتر است. سبیلها نیز به عقب کشیده میشوند و به صورت میچسبند که نشانهای از حالت دفاعی است.
- دم: گربهای که میترسد، دمش را محکم دور بدن یا زیر خود جمع میکند تا از اندامهای حساسش محافظت کند.
- صداهای هشداردهنده: وقتی گربه احساس تهدید میکند، ممکن است برای هشدار دادن، صدای خرخر به حالت تهاجمی، غرش یا هیس بدهد تا عامل تهدید دور شود. «هیس کشیدن» (Hissing) یک واکنش غیرارادی در زمان ترس یا غافلگیری است. اگر ترس شدت بگیرد، ممکن است صدای کشیده و بلندی دربیاورد و سپس جیغ بزند. این یعنی آماده دفاع از خود است.
در این شرایط چه کار باید کرد؟
اگر زبان بدن گربه نشاندهنده ترس است، اولین اقدام حذف یا دور کردن عامل تهدید است. هرگز گربهای را که در حال غرش یا هیس کشیدن است بلند نکنید، چون گربه ترسیده برای دفاع به رفتار تهاجمی متوسل میشود.
بسیاری از گربهها هنگام ترس به دنبال جای امن میگردند. بنابراین در خانه باید فضاهای امن، مخفیگاهها و سطوح مرتفعی فراهم باشد که گربه بتواند سریع و راحت به آنها دسترسی پیدا کند. ایجاد چنین محیطی باعث میشود گربه سریعتر آرام شود و دوباره احساس امنیت کند.
برای اطلاع بیشتر درباره زبان بدن گربه نر و ماده از مشاوره دامپزشکی آنلاین زی پت استفاده کنید. علاوه بر این، اگر نمیتوانید حیوان خانگی خود را به کلینیکهای دامپزشکی ببرید، پیشنهاد میکنیم از خدمات ویزیت در منزل زی پت استفاده کنید.
۵. زبان بدن گربه پرخاشگر و تهاجمی
زبان بدن گربه تهاجمی
گربه زمانی که احساس کند در خطر است، تصور میکند راهی جز دفاع و مقابله ندارد. در این حالت سعی میکند خودش را بزرگتر و ترسناکتر نشان دهد. پشتش را قوس میدهد و موهای بدنش سیخ میشود. این واکنش غیرارادی که در اثر ترس ایجاد میشود «Piloerection» نام دارد.
- چشمها: گربهای که در آستانه رفتار تهاجمی است، ممکن است چشمهایی کاملاً باز با مردمکهای گشاد داشته باشد یا برعکس، چشمها را باریک کند. معمولاً به طور مستقیم به عامل تهدیدکننده خیره میشود تا آن را زیر نظر داشته باشد.
- گوش و سبیل: گوشها به سمت عقب برمیگردند یا کاملاً به سر میچسبند. سبیلها نیز به گونهها میچسبند یا به سمت جلو کشیده میشوند. هر دو حالت به نشانه آمادگی برای دفاع است.
- دم: دم ممکن با سرعت از اینسو به آنسو حرکت کند یا با شدت تکان داده میشود که نشاندهنده تنش بالاست.
صداها و واکنشهای دفاعی
گربه معمولاً پیش از حمله، با غرش یا هیس کشیدن هشدار میدهد تا از درگیری جلوگیری کند. اگر این هشدارها نادیده گرفته شود، ممکن است تف کند و صدایی انفجاری و ناگهانی دربیاورد که اغلب با جهش به جلو یا ضربه زدن با پنجه همراه است. این واکنش نیز مانند هیس کشیدن غیرارادی و ناشی از ترس شدید است.
نکته مهم برای صاحبان گربه
نشانههای تهاجم در بیشتر موارد برای صاحبان حیوان واضح است. با این حال باید به خاطر داشت گربهای که رفتار تهاجمی نشان میدهد بدجنس یا انتقامجو نیست؛ او وحشتزده و در تلاش برای محافظت از خود است.
در صورت مشاهده این علائم، عامل تهدید را از محیط حذف کنید و به گربه فضا بدهید تا آرام شود. نزدیک شدن، لمس کردن یا تنبیه کردن در این شرایط میتواند وضعیت را بدتر کند و خطر آسیب دیدن را افزایش دهد.
۶. زبان بدن گربه بیمار یا دردکشیده
زبان بدن گربه بیمار یا درد کشیده
زبان بدن گربه فقط احساسات او را نشان نمیدهد، بلکه میتواند اولین نشانههای بیماری یا درد را هم آشکار کند. گربهها در پنهان کردن علائم بیماری بسیار ماهر هستند، بنابراین حتی تغییرات اندک در حالت بدن یا رفتارشان میتواند هشدار مهمی باشد. گربهای که درد دارد یا بیمار است، قوز میکند و پاهایش را زیر شکم جمع میکند. حالت کلی بدن سفت و منقبض به نظر میرسد.
- چشم: چشمها نیمهباز، جمع یا حتی کاملاً بسته میشوند و حالت خسته، مات یا بیروح دارند. گاهی پلک سوم که بافت صورتیرنگی در گوشه داخلی چشم است، قابل مشاهده میشود که نشاندهنده مشکل جسمی است.
- گوش: گوشها پایین نگه داشته میشوند یا به طرفین میچرخند که نشاندهنده ناراحتی یا ضعف است.
- دم: دم زیر بدن جمع میشود یا محکم به دور بدن پیچیده میشود. این حالت بیانگر تلاش برای محافظت و کاهش تحریک است.
صداها و تغییرات رفتاری
برخلاف تصور رایج، خرخر کردن همیشه نشانه رضایت نیست. برخی گربهها هنگام درد یا بیماری نیز خرخر میکنند. میومیو کردن به شکل غیرعادی یا نالههای کشیده میتواند نشانه ناراحتی جسمی یا روحی باشد.
علاوه بر زبان بدن، به تغییرات رفتاری هم توجه کنید. پنهان شدن، پرخاشگری ناگهانی، کاهش انرژی، تغییر در اشتها، کاهش یا افزایش غیرعادی در لیس زدن و آراستن بدن، یا کاهش تمایل به تعامل اجتماعی همگی میتوانند زنگ خطر باشند.
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، به دامپزشک مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام از پیشرفت بسیاری از بیماریها جلوگیری میکند.
تفاوت زبان بدن گربه نر و ماده
تا به اینجای مطلب با زبان بدن گربه آشنا شدیم و هر یک از رفتارهای او را تفسیر کردیم. در این بخش میخواهیم به بررسی تفاوت زبان بدن گربه نر و ماده بپردازیم.
قبل از هر چیز باید گفت که گربهها در حالت کلی نشانههایی را بروز میدهند که به عنوان زبان بدن در این مقاله معرفی شد. اما تفاوتهایی ممکن است بین زبان بدن گربه نر و ماده وجود داشته باشید که دانستن آن به صاحب گربه کمک میکند تا هم سریعتر با حیوانش ارتباط برقرار کند و هم زودتر بتوانید نیازهای او را تأمین کند. مهمترین تفاوتها شامل موارد زیر است:
در گربه نر:
- بیشتر شاهده رفتارهایی هستیم که میل به تعیین قلمرو دارد.
- ممکن است با پاشیدن ادرار به اطراف محدود خودش را مشخص کند.
- هنگام رقابت با گربههای دیگر، بدنش را بیشتر میکشد و دمش را سفت نگه میدارد.
در گربه ماده:
- در زمان فحلی شدن، رفتارهای خاصی مانند بالا کشیدن قسمت عقب بدن، صداهای ممتد و بلند و مالیدن بدن به اشیا را شاهد هستیم.
- ممکن است رفتارهایی از خودش بروز دهد که میل به جفتگیری داشته باشد.
چه زمانی رفتار گربه نگران کننده است؟
بحث نگرانی درباره زبان بدن گربه زمانی مطرح میشود که نشانههایی از ناراحتی، درد یا بیماری مشاهده شود. برخی علائمی که ممکن است نیاز به مراجعه به دامپزشک داشته باشند عبارتاند از:
- قوز کردن پشت یا بدن منقبض: میتواند نشاندهنده درد یا ناراحتی باشد.
- چشمهای نیمهبسته یا کاملاً بسته: ممکن است بیانگر استرس یا درد باشند.
- گوشهای پایین افتاده یا چرخیده به طرفین: معمولاً نشانه ترس یا اضطراب است.
- دم جمعشده زیر بدن یا پیچیده دور آن: میتواند علامت ناراحتی یا تنش باشد.
- افزایش میو کردن یا نالههای بلند: ممکن است نشاندهنده ناراحتی جسمی یا احساسی باشد.
اگر هر یک از این نشانهها را مشاهده کردید، بهتر است برای اطمینان از سلامت و رفاه گربهتان با دامپزشک مشورت کنید.
اگر گربه شما رفتاری نشان میدهد که نگرانکننده است، از مشاوره دامپزشکی آنلاین زی پت استفاده کنید. اگر نمیتوانید حیوان خانگی خود را به کلینیکهای دامپزشکی ببرید، از خدمات ویزیت در منزل زی پت استفاده کنید.
جمعبندی
گربههای دوستداشتنی ما زبان مخصوصِ خودشان را دارند. زبانی که با آن احساسات، نیازها و حتی نارضایتیهایشان را بیان میکنند. درک درست زبان بدن گربه کمک میکند تا احساسات و نیازهای او را بهتر بشناسیم و به عنوان یک صاحب مسئول، نقش مؤثرتری در حفظ سلامت و رفاه حیوان خانگیتان داشته باشیم.
در این مقاله زبان بدن گربه را تفسیر کردیم و به این نکته اشاره کردیم که باید شرایط محیطی را هم در نظر بگیرید. فقط به یک علامت خاص اکتفا نکنید، بلکه ببینید اطراف گربه چه میگذرد. خودتان را جای او بگذارید و تصور کنید صدا، بو، حضور افراد یا حیوانات دیگر چه حسی در او ایجاد میکند.
از طرفی اگر گربهتان بدون دلیل مشخصی عصبی، گوشهگیر یا ناراحت به نظر میرسد، احتمال دارد دچار درد یا بیماری شده باشد. تغییرات ناگهانی در رفتار همیشه باید جدی گرفته شود و در صورت تداوم، لازم است با دامپزشک مشورت کنید. همچنین میتوانید از مشاوره دامپزشکی آنلاین زی پت استفاده کنید.